بررسي ساختار داستاني اسكندر در شاهنامۀ فردوسي

كارشناسي‎ارشد

زبان و ادبيات فارسي

دانشگاه پيام‎نور بوشهر

1395

223ص.

جعفري ، سياوش

جابري‎اردكاني ، سيدناصر

212-214

Alexander, Ferdousi’s Shahnameh, story, tale

اسكندر چهره‎اي تأثيرگذار در تاريخ جهان به شمار مي‎آيد. چهره‎اي كه هم تاريخ‎ساز بوده و هم اثرگذار در تمدن بشر. مي‎توان با مطالعۀ آثار مربوط به شخصيت اسكندر دريافت كه به كمتر شخصيت و اسطورۀ تاريخي و افسانه‎اي تا كنون به اندازۀ وي پرداخته شده است. هر شخصي كه اسكندرنامه‎هاي منظوم و منثور را كه در ادبيات فارسي دربارۀ اسكندر به تصوير كشيده شده است، مطالعه كرده باشد و اندك آشنايي با چهرۀ واقعي و تاريخي اسكندر داشته باشد دچار دوگانگي و ترديد مي‎شود و يك پرسش در ذهن او نقش مي‎بندد كه اسكندر واقعي كدام چهره است؟ اسكندر منفور و لعن شده از طرف تاريخ يا اسكندر محبوب و پيامبر افسانه‎اي در ادبيات فارسي؟ در آغاز نگارنده براي اينكه خواننده با روايت‎هاي مهم و افسانه‎اي اسكندر در ادبيات فارسي بيشتر آشنا شود، داستان اسكندر در شاهنامۀ فردوسي را به نثر درآورده و با تجزيه و تحليل داستان كوشيده است پاسخي براي پرسش مذكور بيابد. در ادامه، داستان اسكندر را در روايات ديگر با اسكندر روايت شده در شاهنامه تطبيق داده است. سعي نگارنده بر آن بوده است كه در حد توان، ديدگاه‎هاي مختلف در مورد چهرۀ اسكندر را مورد مطالعه قرار دهد. در اين تحقيق از چهره‎هاي مختلف اسكندر بحث شده است. اسكندر در حقيقت يك شخصيت تاريخي محسوب مي‎شود كه راويان، داستان وي را با توجه به مقتضيات روحي و اجتماعي دوران خود روايت كرده‎اند. اسكندر را در هيچ‎يك از اين دو رويكرد نمي‎توان ناديده انگاشت.

1396/6/22

42600