1507پ

كارشناسي ارشد

جغرافياي طبيعي - اقليم شناسي در برنامه ريزي محيطي

دانشگاه پيام نور آران و بيدگل

1392

1392/7/20

عالي

269ص.

حلبيان ، اميرحسين

شائمي برزكي ، اكبر

231-242

Synoptic climatology, Circulation pattern, Precipitation, Environment-circulation approach, Sea level pressure, Atmosphere thickness, Moisture Flux Convergence (MFC), fronto genesis, Markazi province

در اين پژوهش به منظور تحليل همديد بارش هاي حدي و فراگير استان مركزي، با بهره گيري از پايگاه داده ي بارش روزانه ي اين پهنه، نقشه هاي هم بارش روزانه از تاريخ 1/1/1340 تا 10/11/1383 (15992 روز) بر روي ياخته هايي به ابعاد 14×14 كيلومتر، به روش كريجينگ ميانيابي و ترسيم شد. اين داده ها اطلاعات 144 نقطه ي مكاني پهنه ي مطالعاتي را براي 15992 روز فراهم نمود و اين امكان را مهيا ساخت تا براي هر روز بارش، بيشينه ي بارش و درصد مساحت زير بارش محاسبه شود. بر اين اساس حدي ترين و فراگيرترين بارش ها شناسايي گرديد و66 روز از شديدترين و فراگيرترين بارش هاي منطقه بر اساس شاخص پايه ي صدك 99ام، براي بررسي و تحليل انتخاب شد. با بهره گيري از رويكرد محيطي به گردشي و تحليل خوشه اي پايگاني انباشتي به روش ادغام «وارد» بر روي نقشه هاي فشار تراز دريا و نقشه¬هاي ضخامت جو در ترازهاي 1000 تا 500 هكتوپاسكال، الگوهايي كه در بوجود آمدن بارش هاي حدي و فراگير استان مركزي مؤثر و نقش آفرين بودند، شناسايي گرديد. اين الگوها هر چند شباهت هاي زيادي دارند، اما الگوهاي متفاوتي براي پهنه ي مورد مطالعه محسوب مي شوند. در ادامه، به منظور تحليل بارش ها در هر الگو، يك روز به عنوان نماينده بر اساس ضريب همبستگي با آستانه ي 95درصد تعيين و در اين روزها نقشه هاي فشار تراز دريا، ضخامت جو در ترازهاي 1000تا 500 هكتوپاسكال، توابع جبهه زايي و همگرايي شار رطوبت براي ترازهاي 500، 600، 700، 850، 925 و 1000 هكتوپاسكال ترسيم و تحليل گرديد. آنچه از اين پژوهش نتيجه گيري مي شود اين است كه رخداد بارش هاي حدي و فراگير نيازمند فراهم آمدن شرايط همديد ويژه اي است. با بررسي فراواني همگرايي شار رطوبت دو تراز 925 و 1000 هكتوپاسكال به عنوان ترازهاي مناسب براي تشكيل هسته هاي رطوبت شناخته شدند. با توجه به نقشه هاي فراواني تابع جبهه زايي كه در ترازهاي 1000- 925 هكتوپاسكال بر روي نيمه غربي كشور جبهه حضوري قوي دارد و اين دو تراز مناسب جهت تشكيل جبهه و فعاليت هاي جبهه زايي مي باشند. در يك جمع بندي كلي از تحليل تابع همگرايي شار رطوبت در روزهاي نماينده براي الگوهاي فشار تراز دريا و ضخامت جو مي توان گفت جريانات عرض هاي بالا كه هواي سرد خود را به عرض هاي پائين وارد نموده، با عبور از روي درياي سياه و درياي مديترانه، رطوبت را وارد منطقه مي كنند. اين منابع به عنوان اصلي ترين منابع تأمين رطوبت بارش هاي استان مركزي، محسوب مي شوند. منابعي ديگر چون درياي خزر و درياي سرخ نيز در درجه ي بعدي از اهميت قرار دارند.

1396/6/21

42559