1290پ

Assessment of the Impact of Drought on Groundwater Resources Bijar Plain

كارشناسي ارشد

زمين شناسي - آب شناسي(هيدروژئولوژي)

دانشگاه پيام نور ابهر

1395

188ص.

مقيمي ، همايون - بابايي ، ام السّلمه

كشاورز بخشايش ، محمد

164-170

Bijar plain, Drought, Standardized Precipitation Index(SPI), Groundwater Level, Zoning Maps

خشكسالي يك اختلال موقتي است و با خشكي تفاوت دارد چرا كه خشكي صرفاً محدود به مناطقي با بارندگي اندك و حالتي دائمي از اقليم مي باشد. خشكسالي بخش هاي مختلف محيطي را در طول دوره وقوع خود تحت تأثير قرار مي دهد .يكي از بخش هاي متأثر از شرايط بلند مدت خشكسالي، منابع آب زيرزميني است. سفره آب زيرزميني دشت بيجار يكي از عمده ترين منابع تأمين كننده آب براي مصارف كشاورزي، صنعتي و شرب مناطق شهري و روستايي مي باشد. در اين تحقيق تأثير خشكسالي بر روي منابع آب زيرزميني دشت بيجار با استفاده از داده هاي بارش ايستگاه هاي باران سنجي و نوسانات تراز آب زيرزميني و همچنين بررسي املاح و مواد محلول در نمونه هاي آب برداشت شده از برخي منابع انتخابي با پراكندگي مناسب در دشت مورد بررسي قرار گرفت. شدت، تداوم، درجه و پايان خشكسالي همگي به مقياس هاي زماني وابسته اند. يكي از بهترين مقياس ها براي ارزيابي خشكسالي و اثرات ناشي از آن بكارگيري شاخص بارندگي استاندارد شده (SPI) مي باشد .در اين تحقيق با بكارگيري اين شاخص در بازه هاي زماني12 ،24 ، 36 و 48 ماهه سعي شده خشكسالي- هاي اتفاق افتاده در طول دوره آماري 8 ساله (1394-1387) در محدوده دشت و برخي ايستگاه هاي خارج از دشت تعيين گرديد و سپس با توجه به دوره هاي فراگير خشكسالي، تأثير اين پديده برروي كمّيت و كيفيت منابع آب زيرزميني مورد بررسي قرار گرفته و وضعيت سير نزولي يا صعودي تراز آب زيرزميني با ترسيم هيدروگراف واحد دشت مشخص شد و در نهايت نقشه هاي پهنه بندي داده هاي كيفي براي سه سال مختلف (1387، 1388و1394) با استفاده از نرم افزار GIS ترسيم شده است. نتايج نشان داد با توجه به كاهش بارندگي و خشك شدن رودخانه هاي منتهي به دشت، استفاده ي نا مناسب كشاورزان از منابع آب زيرزميني و حفر چاه هاي غير مجاز و برداشت هاي بيش از حد، افت شديد سطح آب هاي زيرزميني را در طي دوره 8 ساله (1394-1387) به ميزان حدود 2/24 متر در پي داشته است. كه به طور متوسط 28/0 متر براي هر سال مي باشد. بديهي است علاوه بر عوامل طبيــعي(خشكـسالي) عوامل انسـاني نظير تغييركـاربري اراضي كشـاورزي، افزايش بخش هاي صنعت مي تواند در افت تراز و همچنين تغييـرات كيفي آب هاي زيرزميني نقش زيادي ايفا كند. كاهش بارندگي هاي چند سال اخير و تداوم آن، در اقتصاد و مهاجرت مردم تاثير بسزايي داشته است.

1396/3/8

41514