1252پ

Study of the Compound Words Formation processes an​d Their Meanings in the Shamlou’s Works

كارشناسي ارشد

زبان و ادبيات فارسي

دانشگاه پيام نور اهواز

1395

1395/3/4

عالي

236ص.

ويسي ، الخاص

گيتي فروز ، علي محمد

214-219

Etymology, composition, compound word, classic poem, contemporary poem, Ahmad Shamlou

پژوهش حاضركوششي است جهت شناساندن سبك فردي شعراحمد شاملو به لحاظ معيارهاي زبانشناختي. نگارنده بر آن است زايايي فرايند هاي تركيب را در پيكره اي برگرفته از منتخب اشعار شاملو و شعر كلاسيك فارسي بررسي كند. پژوهش حاضر به دنبال پاسخ به اين سؤال است كه كدام ساختارها به عنوان زاياترين و غير زاياترين فرايندهاي تركيب قرار دارند. و پس از آن، ساختار واژگان مركب جديدي كه شاملو آن ها را ساخته و در اشعارش از آن ها بسيار بهره برده به سه دسته تقسيم كرده ايم؛ تركيبات ابداعي، كه از طريق تركيب گروه هاي واژگاني ساخته شده اند. واژگان نو كه ساخته خود شاملو است. و گروه سوم را مي توان شامل تركيبات عبارتي دانست كه از مجموع چند واژه ساخته شده است اما معني يك واژه واحد را دارند. در اين راستا، از 40 ساختار زايايي ساخت واژي ارائه شده، كمك گرفته، و مي توان گفت وي در واژگان شعري خود تقريباً از 28 ساختار زايايي به طور پراكنده بهره برده است. و بعضي واژه هاي مركب در شعرش، در اين 40 مقولۀ ساختاري نمي گنجند. مهارت شاملو در اين بوده كه با بهره گيري از تكنيك هاي خاص زبان شعرش را فراهنجار كرده تا به برجستگي هنري آن انجاميده است و با بهره گيري از اين قبيل شگردها نه تنها به زيبايي، صلابت، فصاحت و بلاغت اشعارش افزوده بلكه كاربرد واژگان مركبي از اين دست توسط او به آفرينش سبكي منحصر به فرد با عنوان "شعر سپيد" انجاميده است. نتيجۀ بررسي زايايي در اين ساختارها نشان مي دهد كه در شعر كلاسيك فارسي فرايند تركيب «4-2-12 ساختار" اسم+ ستاك حال"» و در شعر شاملو فرايند تركيب «4-2-14 ساختار" صفت+ اسم"» بيش ترين زايايي را دارند و «4-2-6 ساختار" ضمير مشترك+ صفت مفعولي"» در هر دو، از كم ترين ميزان زايايي برخوردار است.

1396/3/2

41311