122050/170

ارشد

فقه و مباني حقوق

قم

1394

.ص134

سيدجواد موسوي زاده

رضا علي كرمي

ص.130-134

پ استاد راهنما موسوي زاده،سيد جواد , پ استاد مشاور كرمي،رضاعلي

حج از اركان مهم دين است و يكي از ضروريات آن به شمار مي رود. يكي از اعمال حج احرام است. حج گزار همين كه احرام بست انجام بيست ويا بيست وچهار كار بر وي حرام مي شود. اكنون در اين تحقيق سخن از استظلال است كه آن را از كارهاي حرام در حال احرام دانسته اند. استظلال به معناي پناه بردن به سايه است كه از كلمه « ظل» به معناي سايه گرفته شده است و در اصطلاح فقهي عبارت است از : طلب سايه از طرف كسي كه براي حج محرم شده است. اين حكم از ديرباز بعد از اسلام مطرح شده و به حكم ضرورت به عنوان يك حكم شرعي هميشه مورد عنايت و توجه فقهاي مذاهب مختلف اسلامي بوده است.اما شرايط زمان و سوالات جديدي كه براي مكلفين پيش مي آيد اقتضا مي كند كه اين مسأله با توجه به مقتضاي روز مورد بررسي قرار گيرد. در اين تحقيق با استفاده از كتب و نرم افزارهاي فقهي و سايتهاي مراجع معظم، نظرات مشهور از متقدمين و متأخرين و همچنين مراجع تقليد معاصر در زمينه حكم فقهي استظلال در احرام جمع آوري و در ضمن به مستندات فتاواي مراجع بزرگوار پرداخته شده است.ضمن بررسي هايي كه در اين زمينه انجام شد مشخص شد كه ظاهراً اصل حكم حرمت استظلال نزد خاصه و عامه اختلافي است.اغلب فقهاي اهل سنت قائل به جواز استظلال مي باشند من جمله ابويوسف ، شافعي،ربيعه و ... اما مشهور از اماميه مانند شيخ مفيد، شهيد اول، امام خميني و آيت ا... زنجاني و ... مي فرمايند: « تظليل براي مرد محرم د رحال حركت به سوي يكي از منازل، همچون مكه، عرفات، مشعر و مني حرام و موجب كفاره است مگر آنكه از روي ضرورت و عذر باشد. اما قرار گرفتن زن و كودك محرم زير سايه اشكال ندارد.كفاره استظلال به قول مشهور يك گوسفند است .مهمترين دليل قول مشهور روايات فراواني است كه بر حرمت استظلال دلالت مي كنند.

96/02/31

علي فاني

41224