PM2

Effect of UV light on some physiological parameter of Parsley Petroselinum crispum

كارشناسي ارشد

علوم گياهي ، فيزيولوژي گياهي

تبريز

1393

عابديني، معصومه

دائي حسني، بهرخ

كاهش ضخامت لايه ازون و به‌دنبال آن افزايش اشعه فرا‌بنفش خورشيد، يك تحديد جدي براي گياهان محسوب مي‌شود. اشعه فرابنفش داراي اثرات منفي بر رشد و متابوليسم بيشتر گياهان مي‌باشد و گياهان سازوكارهاي دفاعي مختلفي براي محافظت و سازگاري خود در برابر آن به‌كار مي‌گيرند. در اين پژوهش اثر تركيب پرتوي UV-B و UV-A بر روي شاخص‌هاي رشد، رنگيزه‌هاي فتوسنتزي، تركيبات فنلي، قندهاي محلول، پروتئين كل و سيستم دفاع آنتي‌اكسيداني آنزيمي گياه جعفري برگي (Petroselinum crispum var. neapolitanum) و نقش كاربرد ريشه‌اي روي با غلظت ppm 2 در تخفيف اثرات منفي اين پرتو مورد مطالعه قرار گرفت. دز UV-B و UV-A مورد استفاده در اين تحقيق به ترتيب 5/30 و 176 كيلوژول بر متر¬مربع در روز بود. بيست روز پس از تيمار گياهان برداشت شده و پارامترهاي مورد نظر سنجيده شدند. نتايج نشان داد، اگرچه اشعه UV باعث كاهش وزن تر، وزن خشك و طول اندام هوايي و ريشه شد ولي اين كاهش معني‌دار نبود. تأثير روي در افزايش مقادير شاخص‌هاي مذكور در گياهان تحت تيمار ‌UV فقط در وزن تر و خشك اندام‌هوايي معني‌دار بود. همچنين تيمار UV تأثير معني‌داري روي غلظت كلروفيل a، b و كل نداشت ولي باعث افزايش معني‌دار كاروتنوئيدها شد، تأثير كاربرد روي بر غلظت رنگيزه‌هاي فتوسنتزي اگرچه با افزايش اندكي همراه بود ولي فاقد تأثير معني‌دار بود. تركيبات فنلي مورد مطالعه شامل آنتوسيانين‌ها، فلاونوئيدها و فنل كل تحت تيمار اشعه UVافزايش قابل‌توجه نشان دادند در حالي‌كه قندهاي محلول و پروتئين كل كاهش يافتند. كاربرد روي در گياهان تحت تيمار UV باعث كاهش آنتوسيانين‌ها ولي افزايش ساير تركيبات فنلي شد، همچنين تأثير عنصر روي بر روي غلظت قندهاي محلول و پروتئين كل مثبت و قابل‌توجه بود. تيمار گياهان جعفري با اشعه UV باعث افزايش مقدار پراكسيدهيدروژن و مالون‌دي‌آلدئيد در گياه شد كه با تغيير فعاليت آنزيم‌هاي سيستم دفاع آنتي‌اكسيداني همراه بود، بطوري‌كه موجب افزايش فعاليت آنزيم‌هاي كاتالاز و پراكسيداز و كاهش فعاليت آنزيم سوپراكسيد‌ديسموتاز شد، كاربرد روي در اين گياهان با تحريك فعاليت آنزيم سوپراكسيدديسموتاز، و افزايش جزئي كاتالاز همراه بود، در حالي‌كه فعاليت آنزيم پراكسيداز را كاهش داد. همچنين غلظت مالون‌دي‌آلدئيد و پراكسيدهيدروژن با كاربرد روي كاهش قابل‌توجه نشان دادند. نتايج اين مطالعه نشان دهنده‌ي مقاومت نسبي گياه جعفري به دز به كاربرده اشعه UV مي‌باشد. گياه توانست به‌طور موثري از رنگيزه‌هاي فتوسنتزي خود با افزايش كاروتنوئيدها و تركيبات فنلي جذب كننده UV محافظت كند، به‌طوري‌ كه پارامترهاي رشد كاهش چنداني تحت اين اشعه نداشتند. افزايش MDA و H2O2 نشان دهنده‌ي آغاز تنش اكسيداتيو توسط اشعه UV است كه با تحريك فعاليت بعضي از آنزيم‌هاي آنتي‌اكسيدان در جهت كاهش اثرات مضر اين اشعه همراه بود. كاربرد روي در اين گياه باعث افزايش سطح مقاومت گياه و كاهش اثرات استرس شد.

1395/11/23

اسكندري، شبنم

39902