LP15

كارشناسي ارشد

زبان و ادبيات فارسي

پيام نور نجف اباد

1395

95/06/27

223ص

آقاي دكتر كسايي

خانم دكتر جمالي

ادب اعتراض سياسي به آثاري گفته مي شود كه روح انتقاد، اعتراض، ستيزه جويي و مبارزه طلبي شاعر يا نويسنده را در مقابل ناهنجاري هايي كه از طريق قواي حاكم و عوامل وابسته به آنها در جامعه جاري و ساري شده، مطرح و با آنها مبارزه طلبي كرده است. شاخص اصلي اين آثار، همنوايي با مظلومان و مبارزه ضد حاكمان ظالم است، مبناي اصلي اعتراض هاي سياسي در موازين شرعي، سير عارفانه و صوفيانه، روحيه حماسي گرايي، اخلاق محوري، هجو و طنز گويي و ... نهفته است، ناصر خسرو قبادياني، سنايي غزنوي و فردوسي جزو اولين شاعران پيش گام منتقد سياسي در ايران هستند، اين نوع شعر را بعدها شاعران ديگر تكميل كرده اند، مصداق ها و الگوهاي انسان دوستانه، دينداري، پاكدامني و... از جمله فضائل و ملكات اخلاقي پسنديده هستند كه هر انسان آزاده اي به سوي آنها گرايش پيدا مي كند و بدكارگي، خيانت، شراب خوارگي، رشوه، فساد: اداري، اقتصادي و سياسي حاكمان و... از مصاديق انحراف هاي اجتماعي و سياسي هستند كه انسان هاي پاكدامن از آنها نفرت دارند و اهل قلم، هنرمندان، شاعران و فرهيختگان جامعه به شيوه هاي خود به مبارزه با آنها مي روند. در اين عرصه، شناخت مصاديق ادب اعتراض سياسي در آثار خاقاني شَرواني و مقايسه و تطبيق آن با آثار سنايي غزنوي و بيان موضوع هاي مختلف شامل: كيفيّت و كميّت اعتراض ها، گروه ها و افرادي كه به آنها اعتراض كرده اند، موضوع هايي هستند كه در اين پايان نامه در مورد آن تحقيق شده است. در اين پژوهش از روش بررسي يك به يك ابيات و آثار آن دو شاعر ارزشمند، فيش برداري، استخراج شواهد و نمونه ها، چينش، دسته بندي و مقايسه آنها طبق تعداد و حجم اعتراض ها بر اساس تأثير گروه هاي سياسي كه بيشترين اعتراض را به خود اختصاص داده اند، استفاده شده است. و مشخص شد كه اعتراض هاي سنايي بيشتر، اثر گزارتر، جنبه اجتماعي آنها قوي تر، رنگ و بوي مسائل اعتقادي و پذيرش عمومي در آنها ملموس تر است. خاقاني در محيطي كوچك و خفقان آميز به نام شروان زندگي كرده و يك يا دو بار زنداني شده و حبسيه هاي او از سبك و ويژگي خاص بهرمند گرديده و يكي از بهترين اشعار آن شاعر نامدار بوده كه در آنها به بيداد گري شروان اعتراض نموده و از وضعيت مخوف زندان هاي سياسي پرده برداري كرده است

95/8/17

najafian

39334