808پ

دكتري تخصصي (Ph.D)

تاريخ - ايران بعد از اسلام

دانشگاه پيام نور مركز تحصيلات تكميلي تهران

1395

1395/6/28

بسيارخوب

180ص.

علي صوفي ، عليرضا

نصيري ، محمدرضا - عسكراني ، محمدرضا

159-168

سرزمين گيلان از مناطق مهم و تاثيرگذار در پيروزي جنبش مشروطه و همچنين اعاده ي آن، بود. درعصرمشروطه، تحولات سياسي واجتماعي بنياديني در اين منطقه بوجود آمد. مهمترين مسأله رساله حاضراين است كه؛ همزمان با تحولات دوره مشروطه، سرزمين گيلان چه تحولات سياسي واجتماعي را تحت هدايت انجمنها و احزاب سياسي سپري نموده است. در دوره مشروطه؛ همزمان با تشكيل نخستين انجمن تبريز؛ درگيلان نيز نخست انجمنهاي رسمي و سپس انجمنهاي غيررسمي فراواني با عملكردهاي سياسي و اجتماعي متفاوت تشكيل شدند. همچنين تشكيل فرقه هاي مهمي چون فرقه اجتماعيون عاميون با شعبات متعدد در مناطق مختلف گيلان، تاثير بسزايي در تشديد شكل گيري فرقه ها و احزاب سياسي مختلف و رهبري حركتهاي سياسي و همچنين آگاهي بخشي سياسي و اجتماعي مردم منطقه داشت. در اين دوره اين منطقه شاهد پايدارترين و مترقي ترين جنبش دهقاني ايران بود؛ جنبشي كه از حمايت احزاب و فرقه هاي سياسي گيلان برخوردار بود. در زمان استبداد صغير با رهبري كميته ستار، آزاديخواهان گيلاني موفق شدند حاكم مستبد رشت- كه در واقع دست نشانده روسها بود- را به قتل برسانند وحكومت منطقه را بدست گيرند؛ اين واقعه تحت عنوان انقلاب رشت خوانده مي شود. اين اقدام گيلاني ها، در زماني كه استبداد بر كل مناطق ايران حاكم شده بود، نور اميدي را در دل انقلابيون سراسر ايران ايجاد نمود. شكست استبداد و فتح تهران نيز با همت آزاديخواهان گيلاني و بختياري صورت گرفت. همچنين در عصر مشروطه، تحولات علمي و فرهنگي بسياري در گيلان بوجود آمد. تاسيس مدارس جديد، چاپ روزنامه هاي محلي متعدد - كه بسياري از آنها متعلق به احزاب و فرقه هاي سياسي بود- در روشنگري سياسي و اجتماعي مردم گيلان، نقش بسزايي ايفا نمودند. نمونه هاي بارز اين تحولات اجتماعي را مي توان در جنبشهاي كارگري و دهقاني گيلان عصر مشروطه و همچنين مقاومت هاي مردمي در مقابل جنايات روسها جستجو نمود. هدف رساله حاضر؛ بررسي اوضاع سياسي واجتماعي گيلان از انقلاب مشروطه تا جنگ جهاني اول كه مساله تحقيق است مي باشد. پژوهش حاضر با بهره گيري از منابع و اسناد دوره قاجار و با تكيه بر روزنامه هاي ملي و محلي صورت گرفته است.

1395/9/1

38726