پ.ا.ف.168

Analysing The Life And Ideas Of Fozall - EBNE- AYAZ

كارشناسي ارشد

ادبيات فارسي

مركز كرج

91

27/06/91

عالي

330ص.

سرمدي، مجيد

حاجي مزداراني، مرتضي

ص:322-330

پ استاد راهنما سرمدي، مجيد , پ استاد مشاور حاجي مزداراني، مرتضي

نوشتار حاضر جستجويي است پيرامون آراء، احوال و اقوال فضيل بن عياض كه در آن سعي نموده ايم وجوه مختلف شخصيتي و رفتاري او را با واكاوي مباني نظري عواملي همچون خلوت،حزن و اندون، فتوت و جوانمردي و برخي مباحث كلامي همچون عدم ستايي مورد بررسي قرار دهيم. وجود بارقه هايي از ملامتيه، اصول جوانمردانه رفتاري و اشتغال به حزن و اندوه در كنار عملگرايي در حوزه ايمان، حاكي از وامدار بودن او نسبت به جوانمردي و حكمت قديم ايران از يكطرف و الهام بخشي ملامتيه و مكاتب عرفاني خراسان و بغداد از طرف ديگر است.زهد فضيل با تاثير عميق در ساحت هاي مختلف فكري و رفتاري؛ فراتر از خوف و رجاء و نشانگر ديد برتر معرفتي او بوده، ريشه در نگرش قرآني و محبت ناشي از معرفت دارد. اين موضوع، علاوه بر تشيع ، از اركان فتوت است. نحوه نگرش فضيل به هستي و نيستي موجد عقايدي همچون عدم ستايي است. عدم در مقابل وجود ، از مدركات اعتباري است و براي توصيف و تبيين آن از برخي از استعاره ها استفاده مي كنيم كه يكي از اين استعاره ها سكون است. سكون در نظريات فضيل عمدتا واجد سه جنبه است: جنبه هستي شناختي، جنبه نفساني و جنبه زباني . جنبه هستي شناسنانه مربوط بي ميلي و بدبيني نسبت به آفرينش . بعد نفساني با موضوعاتي چون شرم و حياء و جنبه زباني آن نيز با صمت و سكوت ارتباط پيدا مي كند. بررسي احوال و اقوال فضيل ما را به اين نتيجه رهنمون مي سازد كه او شخصيتي جامع بوده است كه با آنكه طرفدار حزن و خلوت و دلباخته عدم و امور عدمي است ليكن انديشه هاي او الهام بخش مكاتب عرفاني و عارفان قرون بعد است.

23/05/95

كشت كار، زهرا

33632