323پ

The Survey Of Literature Mirza Jahangir Shirazi An Soure Srapil News Paper

كارشناسي ارشد

زبان و ادبيات فارسي

دانشگاه پيام نور شيراز

1394

1394/1/29

عالي

173ص.

خيرانديش ، سيد مهدي

صادقي نقد علي عليا ، فاطمه

156-158

Mirzā Jahāngir Khān Shirāzi, Sur-e Esrafil, Dehkhoda, critical essays, weekly

ميرزا جهانگير خان شيرازي پسر آقا رجبعلي، مدير روزنامه صوراسرافيل به خاطر نام روزنامه‌اش به صور اسرافيل ملقب گرديد. اين نشريه از جرايد معروف و مهم صدر مشروطيت بود كه جهانگيرخان شيرازي و قاسم‌خان تبريزي با همكاري ميرزا علي اكبر خان،دهخدا منتشر مي‌كردند. جذاب‌ترين بخش نشريه ي صوراسرافيل ، ستون فكاهي آن بود كه به عنوان چرند و پرند به قلم علي اكبر خان دهخداو با امضاي «دخو» نوشته مي‌شد. دهخدا مطالب انتقادي و سياسي را با روش فكاهي طي مقالات خود منتشر مي‌كرد و سبك نگارش آن در ادبيات فارسي بي‌سابقه بود و مكتب نويني را در عالم روزنامه‌نگاري و نثر معاصر ايران پديد آورد.ظاهراً صوراسرافيل اولين روزنامه‌يي بود كه به طور رسمي در كوچه و بازار به دست روزنامه‌فروش‌ها و بيش تر به‌وسيله¬ي كودكان به فروش مي‌رفت و از اين رو در بيداري مردم تأثيري به سزا داشت.اين نشريه از مؤثرترين نشريه‌هاي دوره ي قاجاريه و عصر مشروطه به شمار مي¬رفت، ابتدا با مديريت ميرزا جهانگير‌خان شيرازي و سرمايه ي ميرزا قاسم‌خان تبريزي و سردبيري دهخدا تهيه و منتشر مي‌شد اما تندروي ‌درحوزه¬ي باورهاي ديني و انتقادهاي تند سياسي، سرانجام به مرگ ميرزاجهانگير منجر شد و دهخدا نيز ناچار از ايران خارج شد. بعد از كشته شدن ميرزا جهانگير، چاپ نشريه بر دوش دهخدا افتاد و به همت وي 3 شماره¬ي ديگر ازآن در خارج از كشور منتشر ‌شد. در اين پايان نامه به شيوه توصيفي، زندگي نامه ميرزا جهانگير خان صوراسرافيل وجايگاه او و روزنامه¬ اش در آن زمان بررسي شده است.

1395/3/4

32387