PIR 128

كارشناسي ارشد

زبان و ادبيات فارسي

92/07/17

اكرم روشنفكر

علي لاغر فيروزجايي

روشنفكر،اكرم , لاغر فيروزجايي،علي

حكيم عمر خيام، دانشمندو ستاره شناس ايراني درقرن پنجم و ششم قمري، داراي رباعياتي است كه پس از وفاتش جمع آوري گرديد. رباعيات خيام حايز ويژگي هايي است كه از جمله مي توان به تازگي مضامين، سادگي مفاهيم، ژرفاي معاني شعري و رويگرداني از مقبوليت متعارف آن ها اشاره كرد. آن اشعار با مضامين نو و معاني عميق نه تنها مورد توجه شاعران فارسي زبان پس از خيام قرار گرفت؛ بلكه با ترجمه به زبان هاي مختلف دنيا از جمله انگليسي و عربي نظر اديبان ساير كشورها را به خود جلب نمود.عبدالوهاب البياتي شاعر معاصرعراقي، در ميان شاعران معاصر عرب، بيشترين توجه را به خيام داشته و در اشعارش كه در دو مجلد ديوان فراهم آمد، به اين شاعر فارسي پرداخته است. او با تاريخ ادبيات عرب آشنايي كامل داشت و از سرنوشت مردم مسلمان ايران طيّ حمله مغول آگاه بود. از اين رو در سروده هاي متعدد خويش از نيشابور به روش بينامتني ياد كرده تا با آن از واقعيت موجود جامعه ي خويش، بخشي را فاش كندو با ذكر درد ورنج مردم روزگار پيشين، درد و رنج مردم زمانه خويش را بيان دارد. او در رويكرد به خيام صورتكي(القناع) ساخته واغلب به شيوه ي گفتگوي بينامتني (حوار) منظور خود را با بكارگيري صورتك شاعر ايراني بازگو مي كند. شباهت روزگار البياتي به دوران خيام و حوادث زادگاه وي در قرون پنجم و ششم، به موطن شاعر ايراني باعث تناسب روحيات دو شاعر در موارد قابل ذكر گرديده است. از همين رو برخي از اشعار البياتي با رباعيات خيام قابل مقايسه است. البته آنچه را كه شاعر عراقي به تفصيل در سروده هاي خويش بيان كرده، خيام به ايجاز در رباعياتش خاطر نشان ساخته است. بنابراين بسا ابهاماتي كه بر شعر خيام سايه افكنده، با قرائت اشعار البياتي بر طرف مي گردد. به همين سبب پژوهش حاضر با هدف بررسي بازتاب شعر خيام در اشعار البياتي فراهم آمده است.

27753