21420پ

كارشناسي ارشد

علوم قرآن و حديث

تهران جنوب

1394

94/06/31

عالي

126ص

امين ناجي، محمد هادي

دل افكار، عليرضا

122-125ص

cer t ai nt y, doubt , f ai t h suspi ci on, suspi ci on, soci al et hi cs

دانشگاه پيام نور/ مركز تهران جنوب

رساله اي كه در پيش رو داريد با عنوان «جايگاه نهي از سوء ظن در قرآن كريم و آسيب شناسي آن در اخلاق اجتماعي» تهيه و تدوين گرديده است. در اين رساله آيات و روايات مختلف در مورد يقين، حسن ظن و سوءظن مورد بررسي قرار گرفته و تاثيرات آن بر فرد و خانواده تبيين شده است. مشكل امروز جامعه، هم ريختگي اخلاق اجتماعي در عصر حاضر و ايجاد تنش و بدگماني و سوء ظن در ميان جامعه انساني و خصوصاً جوامع اسلامي است. لذا اصلاح رفتار نامناسب اجتماعي و تبيين جايگاه اخلاق حسنه اجتماعي بر اساس مباني و اصول قرآن و روايات ضروري به نظر مي رسد. يقين مرتبه اي از مراتب علم و ضد شك و ترديد است يعني اعتقاد جازم و محكمي است كه مطابق با عالم حقيقي است. يقين هم به علم و هم به آخرت و قضا و قدر مربوط مي شود. با توجه به رابطه و جايگاه علم و يقين با ظن در قرآن كريم مي توان گفت كه ظن مقدمه علم و يقين است و در صورت اقدام بر اساس ظنون شاهد تزلزل اجتماعي در عرصه هاي خانواده و حتي جوامع بزرگتر از آن، و در صورت بي توجهي به آن، شاهد غافلگيري و رخداد خطرات از پيش تعيين شده خواهيم شد.سوء ظن يكي از رذائل اخلاقي است كه در علم اخلاق مورد بررسي قرار مي گيرد، سوء ظن صفتي است كه جزء مفاسد اجتماعي به حساب مي آيد؛ چون اگر سوء ظن در هر جمعي چه اجتماعات بزرگ و چه كوچك مانند خانواده پيش بيايد عواقب بسيار مخربي به دنبال خود دارد. از آنجا كه سوءظن يك تفكر انحرافى است تدريجاً در ساير افكار انسانى نيز اثر مى گذارد و تحليل هاى او نيز از حوادث نادرست مى شود و از رسيدن به واقعيت ها كه زمينه پيشرفت و موفقيت است باز مى ماند. بدگماني به ديگران به دنبال خود بدبيني و رفتاري منطبق با آن نگرش بد را دارد و در بسيارى از موارد به دنبال سوءظن، انسان مرتكب تجسّس و به دنبال تجسّس مرتكب غيبت و گاه تهمت مى شود و مى دانيم غيبت و تهمت يكى از اسباب عدم قبولى عبادت و سستي بنيان خانواده ها و اجتماع است. سوءظن به پروردگار و بدبينى نسبت به وعده هاى الهى آثار مخربى در بنيان ايمان و عقائد انسان دارد و انسان را از خدا دور مى سازد و باعث تجري به گناه و عدم طاقت در برابر سختي ها و اميد نداشتن به دعا و عبادت مي شود. همچنين انسان را از عنايات الهى محروم مى كند. لذا براي درمان آن بايد با استواري در ايمان و بيداري از خواب غفلت و دوري از گناهان و با رسيدن به كمال و بالا بردن درجات معنوي و پرهيز از تجسس، گوش دادن و غيبت ديگران به تكريم و اظهار محبت و احترام همنوعان خود پرداخت.

94/07/29

27620