21168پ

Comparing the consequences of cognitive processing therapy and schema therapy on biological and psychological variables of veterans with chronic posttraumatic stress disorder

دكتري

روان شناسي

مركز تحصيلات تكميلي

1394

1394/06/15

عالي

275ص

آقايوسفي،عليرضا

زارع، حسين؛ عليپور، احمد

234-272ص

chronic posttraumatic stress disorder, veterans, biological markers of cardiovascular, cognitive processing therapy, Schema therapy(ST)

دانشگاه پيام نور/ مركز تحصيلات تكميلي

پژوهش حاضر با هدف مقايسه پيامدهاي درمانگري پردازش شناختي(CPT) و طرحواره درماني(ST) بر متغيرهاي زيست شناختي(فشارخون سيستوليك، دياستوليك، ضربان قلب و دماي بدن) روانشناختي(خشم، خصومت، راهبرد مقابله گري اجتناب و رضايت زناشويي) جانبازان مبتلا به اختلال استرس پس از سانحة مزمن اجرا شد.:روش پژوهش نيمه آزمايشي بود كه در آن از طرح پيش آزمون- پس آزمون و پيگيري با گروه گروه كنترل استفاده شد. جامعه آماري مشتمل بود بركليه جانبازان جنگ عراق عليه ايران كه ساكن استان كرمانشاه بودند و براساس بررسي هاي كميسيون پزشكي بنياد جانبازان و امور ايثارگران اين استان، مبتلا به اختلال استرس پس از سانحه مزمن تشخيص داده شده بودند. از جامعه آماري پژوهش، 36 نفر بر اساس نمونه گيري هدفمند كه معيارهاي شمول در پژوهش را داشتند انتخاب و در سه گروه(دو گروه آزمايشي و يك گروه گروه كنترل) قرار گرفتند. شركت كنندگان به مدت 12 جلسه تحت درمان گروهي پردازش شناختي(CPT) و 14 جلسه درمان مبتني بر طرحواره(ST) يانگ قرار گرفتند و مرحله پيگيري نيز 1 ماه پس از پايان درمان انجام شد. جهت جمع آوري داده ها از چك ليست اختلال استرس پس سانحه-نسخه نظامي(PCL- M)، خرده مقياس هاي خشم و خصومت از پرسشنامه پرخاشگري باي و پري(BPAQ; Buss & Perry)، خرده مقياس مقابله اجتنابي از پرسشنامه راهبردهاي مقابله اي فولكمن و لازاروس، پرسشنامه¬ي وضعيت زناشويي گلومبوك - راست(GRIMS)، پرسشنامه طرحواره هاي ناسازگار اوليه يانگ(YEMSQ)، مصاحبه باليني ساختار يافته براي اختلالات محور اول(IV- TR DSM- SCID) و فشارسنج و دما سنج رقمي(ديجتالي) شركت بيورِر(Beurer) آلمان استفاده شد. داده ها با سطح اطمينان 95/0 به كمك نرم افزار آماريIBM SPSS22 و با روش آماري تحليل واريانس با اندازه گيري مكرر چند متغيري (Multivariate repeated measures analysis of variance) تحليل شدند. نتايج تحليل واريانس با اندازه گيري مكرر چندمتغيري نشان داد كه ميانگين نمرات در مراحل پس آزمون و پيگيري در گروه¬هاي آزمايش در مقايسه با گروه گروه كنترل در تمام متغيرهاي وابسته به طور معنا داري متفاوت به دست آمد(05/0> P). همچنين نتايج آزمون تعقيبي سيداك(Sidak)حاكي از آن بود كه درمان پردازش شناختي(CPT) بر كاهش مقابله گري اجتنابي اثربخش تر از طرحواره درماني(ST) بوده است. با توجه به پيامدهاي منفي اختلال استرس پس از سانحه بر سلامت قلبي و عروقي، و روابط درون فردي و بين فردي مبتلايان به اختلال استرس پس از سانحه، نتايج به دست آمده از اين پژوهش مي تواند تلويحات مهمي در توجه به درمان پردازش شناختي(CPT) و طرحواره درماني(ST) بر زيست نشانگرهاي قلبي عروقي، خشم و خصومت، اجتناب و افزايش رضايت زناشويي جانبازان مبتلا به اختلال استرس پس از سانحه مزمن به همراه داشته باشد.درمان پردازش شناختي(CPT) به عنوان روش درماني منحصراٌ متمركز بر تروما، با بهره گيري از فنون شناخت درماني از جمله بازسازي شناختي و فنون رفتاردرماني از جمله مواجهه به صورت نوشتاري با رويداد تروماتيك، بستر مناسبي براي درمان اختلال استرس پس از سانحه را فراهم مي آورد. علاوه بر اين طرحواره درماني(ST) با هدف قرار دادن باورهاي بنيادين و مركزي كه از عوامل تداوم بخش اين اختلال هستند، مي تواند بالينگران را در بهره جستن از يك شيوه درماني اثربخش جهت بهبودي از اختلال استرس پس از سانحه اميدوار نمايد.

1394/07/13

27507