20784پ

The Study of Anthropological Foundationin islamic Ethics

دكتري

مدرسي معارف اسلامي

مركز تحصيلات تكميلي

1394

1394/03/03

عالي

167ص

مهدوي نژاد، محمدحسين

شمالي، محمدعلي؛ ضميري، محمدرضا

156-165ص

God, Islam, Ethics, Anthropology, Soul, Quran, verses and hadith

دانشگاه پيام نور/ مركز تحصيلات تكميلي

انسانشناسي از مهمترين مباني است كه بدون آن تبيين و توجيه بخش مختلف اخلاق اسلامي امكان پذير نيست. انسان شناسي شامل دو جنبه وجودي و ماهوي آدمي است كه هر يك ناظر بر بخش هايي از اخلاق اسلامي است. در آموزه هاي اسلامي وجود انساني شامل آميزه اي از ماده و روح است كه البته ثقل اصلي آن بر بعد روحي مبتني است. به اين لحاظ ارزش ها و انگيزه هاي اقاس اسامي از محوريت سودجويي هاي مادي بدور بوده و حتي مي توان آن را بر رياضت هاي شرعي استوار دانست. عنصر مرگ كه در انسان شناسي اسلامي نقش برجسته اي ايفا مي كند، عنصري هشدار دهنده است كه انسان با آن به غنيمت شمردن فرصت هاي دنيوي و رغبت بيشتر به انجام رفتارهاي اخلاقي ترغيب مي شود. انسان در اخلاق اسلامي در صورتي كه از انسانيت واقعي بهره مند باشد اولاً بسياري از قضاياي اخلاقي را به طور ذاتي مي شناسد ﴿ساحت معرفتي﴾ و ثانياً به بسيار ي از آن ها تمايل مي يابد. ﴿ساحت گرايشي﴾ همچنين تأملات نشان مي دهد ريشه ساحت گرايشي و معرفتي انسان به سوي اخلاق به دليل تمايل انسان به سوي خير مطلق يعني ذات مقدس حق است. نتايج فوق اين نظر را تقويت مي كند كه حركت انسان به سوي اخلاق نوعي حركت به سوي خداوند است كه اين حركت ممكن است به صورت خودآگاه يا ناخودآگاه صورت پذيرد. اين حركت ابتدا به صورت فروكاست محبت به خود آغاز و با حركت به سوي غايت برتر ادامه خواهد يافت. ديدگاه فوق با محور نظريه هاي رايج غربي تفاوت جدي دارد. مكتب سودگرايي به دليل محوريت بر سود و بعد مادي و مكتب وظيفه گرايي به دليل ناديده گرفتن عنصر حق در رفتارهاي اخلاقي با ديدگاه اخلاقي فوس و نظريه برگرفته از كاملا متفاوت است.

1394/03/30

26704