20572پ

Monopoly power in Iran’s Manufacturing Sector: Market power Doctrine or Cost Efficiency

دكتري

علوم اقتصادي

مركز تحصيلات تكميلي

1393

1393/11/06

عالي

212ص

خدادادكاشي، فرهاد

شهيكي تاش، محمدنبي؛ هژبركياني، كامبيز

192-199ص

Conjectural Variation, Mark-up, Market Power Effects, Cost Efficiency Effects, Competition, Monopoly

دانشگاه پيام نور/ مركز تحصيلات تكميلي

هدف محوري اين پژوهش ارزيابي قدرت انحصاري در صنايع كارخانه اي ايران و تعيين اهميت نسبي نظريه دكترين تمركز بازار و كارايي هزينه در توضيح آن مي باشد. در اين راستا از الگوي تعميم يافته لوپز و آزام (2002) استفاده شده تا اولاً اندازه قدرت انحصاري در 131 صنعت فعال در كد چهاررقمي ISIC در بازه زماني 1389- 1374 محاسبه شود، ثانياً با استفاده از اين الگو اهميت نسبي دو نظريه فوق الذكر آزمون گردد. در اين مطالعه قدرت انحصاري براساس معيارهاي مارك آپ، شاخص لرنر، تغييرات حدسي مورد ارزيابي قرارگرفته است. همچنين به منظور تخمين مدل از روش حداقل مربعات دومرحله اي با اثرات ثابت (FE2SLS) استفاده شده است. نتايج پژوهش، دلالت بر آن دارد كه در 92 درصد صنايع ضريب تغييرات حدسي بالا بوده و بنگاه ها به همكاري و هماهنگي با يكديگر مي پردازند، همچنين در 95 درصد صنايع، قيمت بيش از هزينه نهايي و شاخص لرنر و مارك آپ به ترتيب بالاتر از 1/0 درصد و 001/1 بوده است و مقايسه نسبت هاي مارك آپ و تمركز در صنايع باقدرت بازاري بالا رابطه مثبت بين اين دو معيار را تأييد مي كند، به طوري كه اكثريت صنايع با شاخص لرنر بالاتر از 2/0 داراي تمركز بالا و مي-باشند. از طرفي كوچك بودن اندازه مقياس بهينه توليد در صنايع ايران نشان مي دهد كه از صرفه-هاي مقياس در اقتصاد ايران بهره برداري نشده است و بالا بودن قدرت بازاري به عوامل غيراقتصادي نظير دخالت دولت مربوط است؛ همچنين نتايج تفكيك اثرات تمركز بر قيمت ستاده به دو مجراي اثرات قدرت بازاري و كارايي هزينه بيانگر آن است كه تمركز از كانال قدرت بازاري قيمت ستاده را افزايش و از كانال كارايي هزينه قدرت انحصاري را كاهش مي دهد؛ بررسي هاي بيشتر دلالت برآن دارد كه در 73 درصد صنايع اثرات تغيير تمركز بر قيمت ستاده مثبت و معني دار و در 27 درصد موارد اين اثر منفي و معني دار است؛ بنابراين در شكل گيري انحصار در بخش صنعت ايران اثرات قدرت بازاري در مقايسه با كارايي هزينه نقش غالب و برجسته تري دارد.

1394/03/04

26530